Wybory do Sejmu 2015 – Raport Misji Oceny Wyborów OBWE/ODIHR

Demokracja w innych krajach, Demokracja w Polsce, powszechność wyborów

W Raporcie Misji Oceny Wyborów OBWE/ODHIR dotyczącym wyborów do Sejmu w 2015 roku możemy przeczytać w rozdziale Rejestracja kandydatów na stronie 9 między innymi:

Prawo do kandydowania do Sejmu i Senatu mają obywatele, którym przysługuje czynne prawo wyborcze i którzy w dniu wyborów mają ukończone odpowiednio 21 lub 30 lat. Obywatele skazani za umyślne przestępstwo ścigane prawnie lub za umyślne przestępstwo podatkowe są pozbawiani prawa do kandydowania w wyborach. Trybunał Stanu, organ wyznaczany przez Sejm, może cofnąć mandat posła lub senatora prowadzącego jakąkolwiek działalność biznesową w kraju.

Kandydaci nie mogą samodzielnie startować w wyborach do Sejmu; muszą dzielić listy z innymi kandydatami. Brak przepisów pozwalających na niezależne kandydowanie jest niezgodny z ust. 7.5 Dokumentu Kopenhaskiego z 1990 r. i już wcześniej został wskazany jako kwestia problematyczna przez OBWE/ODIHR. [19]

[19] Ust. 7.5 stwierdza, że państwa członkowskie OBWE będą przestrzegać „prawa obywateli do ubiegania się, bez dyskryminacji, o urząd polityczny lub publiczny indywidualnie lub jako przedstawiciele partii politycznych lub organizacji”.

Reklamy

Porównanie ustroju partii politycznych w Polsce i w Niemczech

Demokracja w innych krajach, Demokracja w Polsce, demokratyczne zasady i wartości

Działalność partii politycznych jest jednym z najistotniejszych czynników wpływających na prawidłowe funkcjonowanie demokracji. W opinii wielu polskich obywateli, w tym mojej, sposób działania polskich partii politycznych jest wielce niezadowalający.

Funkcjonowanie partii i systemów politycznych jest tematem niedostatecznie poruszanym w polskiej debacie publicznej. Opinia publiczna nie posiada podstawowej wiedzy o modelach i zasadach działania partii politycznych, o kryteriach jakościowych pozwalających na ich rzetelną ocenę oraz o roli, prawach i obowiązkach organizacji politycznych w systemach demokratycznych.

W niniejszym artykule przedstawiam szczególny przypadek regulacji prawnych dotyczących ustroju partii politycznych w Niemczech zestawiając go z analogicznymi rozwiązaniami w Polsce.

Kilka wybranych porównań wyborów w Polsce i Wielkiej Brytanii

Parę miesięcy przed wyborami do Sejmu odbyło się ogólnokrajowe Referendum m.in. w sprawie JOW, w którym propaganda III RP w sposób bezpardonowy atakowała ideę systemu większościowego zarzucając mu brak reprezentatywności i proporcjonalności. Poniższe uwagi nie mają na celu wznawiania dyskusji na temat systemów wyborczych, lecz wskazują na kilka wybranych parametrów dotyczących tegorocznych wyborów do Sejmu w Polsce oraz ubiegłorocznych wyborów do Izby Gmin w Wielkiej Brytanii.

W Wielkiej Brytanii (klasyczny system JOW) Partia Konserwatywna otrzymała w wyborach 11,334,576 głosów na 46,420,413 uprawnionych do głosowania przy 66% frekwencji wyborczej.
Oznacza to, że zwycięska partia otrzymała:

Demokracja w innych krajach, Demokracja w Polsce

Kłamstwo i mit: Wybory do Senatu 2011 „skompromitowały” ideę JOW

Demokracja w Polsce
Jednym z najczęściej powtarzanych argumentów przeciwko wyborom w systemie JOW jest argument mówiący o rzekomo „kompromitujących” wynikach wyborów do Senatu w roku 2011, które zostały przeprowadzone według ordynacji JOW.

Fałszywość tej tezy jest wielowątkowa i opiera się na następujących mylnych przesłankach:

  1. Zakładanie porównywalności instytucji Sejmu i Senatu w ustroju Rzeczpospolitej Polskiej.
  2. Nieuprawnione stawianie znaku równości między procedurą wyborczą do Senatu i klasyczną procedurą wyborczą w systemie JOW postulowaną przez protagonistów JOW-ów.
  3. Nieuzasadnione traktowanie jednostkowego aktu wyborczego w wyborach do Senatu 2011 jako podstawy oceny działania systemów wyborczych.
  4. Niezrozumienie roli partii politycznych w systemie demokracji oraz w kontekście celów systemu wyborczego JOW-ów.
  5. Sztuczne wyolbrzymianie skali „kompromitacji” systemu wyborczego JOW-ów na przykładzie wyborów do Senatu w 2011 roku.

Właściwości organizacji obywatelskich i demokratycznych

Demokracja w Polsce, Obywatel a państwo

Życie polityczne w Polsce odznacza silny brak organizacji o obywatelskim i demokratycznym charakterze. Próby powoływania takich formacji kończą się zwykle niepowodzeniem, a jedną z przyczyn wydaje się być nazbyt częste nawiązywanie do utartych schematów organizacji wodzowskich i centralistycznie zarządzanych, co odstręcza ludzi od przyłączania się do nowych inicjatyw.

W niniejszym szkicu przedstawiam własną, być może nieco idealistyczną wizję organizacji zasługującej na miano obywatelskiej i demokratycznej. Jest to zarys podstawowych właściwości tego rodzaju ugrupowań stroniący od obszerniejszych opisów i komentarzy.

O znaczeniu frekwencji wyborczej

Demokracja w Polsce, Udział w wyborach

Przesadnemu „uświęceniu” obywatelskiego obowiązku uczestnictwa w wyborach towarzyszy często równie przesadne „umistycznianie” znaczenia frekwencji wyborczej, które jest szczególnie natarczywie lansowane podczas tak zwanych kampanii „pro-frekwencyjnych” przed większością wyborów. Ma to na celu głównie „zagonienie” zniechęconych i zdezorientowanych obywateli do urn wyborczych oraz wywołanie wrażenia społecznego poparcia dla systemu fasadowej demokracji opartej na fasadowych procedurach wyborczych i dyktaturze wąskich nomenklatur partyjno-medialnych dysponujących w wyborach do Sejmu i do Parlamentu Europejskiego praktycznym monopolem na wystawianie własnych kandydatów.

Zatem pozwolę sobie na kilka moich osobistych ogólnych uwag na temat frekwencji wyborczej.

Frekwencja wyborcza jest jednym z wielu wskaźników mówiących nam o stanie demokracji. Natomiast nie jest ona jednoznacznym i definitywnym kryterium oceny kondycji demokracji.

Mistyfikacja wyborcza w wyborach do Sejmu RP

Demokracja w Polsce, prawa wyborcze

Jeśli Polacy dzisiaj tak nisko cenią własne przedstawicielstwo, także naszą Izbę, to nie tylko ze względu na jakość pracy, ale także z tego pierwotnego powodu, jakim jest poczucie niepełnego uczestnictwa, często fałszywego, zafałszowanego uczestnictwa obywateli w akcie wyborczym. Polacy od lat mają przekonanie – i to przekonanie narasta – że dzień, w którym wybierają swoich parlamentarzystów, jest tak naprawdę dniem wielkiego oszustwa polskiego wyborcy przez aparaty partyjne.

Poseł Donald Tusk, 4 kadencja, 66 posiedzenie, 3 dzień (09.01.2004)

Dlaczego ludzie nie chodzą na wybory

Demokracja w Polsce, Udział w wyborach

Przyczyny absencji wyborczej

Warto się zastanowić, co powstrzymuje ludzi od uczestnictwa w wyborach do organów przedstawicielskich państwa, a konkretniej mówiąc co powstrzymuje ich od udziału w akcie głosowania.

Przyczyny absencji wyborczej podzieliłbym na dwie grupy obejmujące przyczyny obiektywne, które wynikają z barier fizycznych, mentalnych i światopoglądowych oraz przyczyny merytoryczne wypływające ze świadomie podjętych decyzji politycznych. Te drugie dotyczą głównie osób, które identyfikują się z systemem demokratycznym oraz  posiadają zainteresowania polityczne, ale mają swoje dobre powody, by powstrzymywać się od wyborczej aktywności.

Refleksje na temat systemu politycznego w Polsce

Demokracja w Polsce

W artykule Porównanie ustroju partii politycznych w Polsce i w Niemczech  przedstawiłem na przykładzie rozwiązań niemieckich konkretny i sprawdzony w praktyce model rozwiązań prawnych normujących działalność partii politycznych oraz definiujących minimalne standardy kultury politycznej w państwie demokratycznym. Ponadto wyodrębniłem dwa umowne modele ustroju partii politycznych, „niemiecki” i „anglosaski”, jak również postawiłem tezę, że model „polski” jest na ich tle rozwiązaniem pośrednim, nieuporządkowanym i niedookreślonym, co niesie za sobą negatywne skutki, czy wręcz patologie w życiu politycznym.

W tym artykule spróbuję opisać wybrane, specyficznie polskie uwarunkowania i wykazać, że wprowadzenie lub przynajmniej poważne rozważenie wprowadzenia modelu „niemieckiego” w Polsce byłoby uzasadnione. Zrobię to, wskazując na współzależność regulacji prawnych dotyczących ustroju partii politycznych z innymi poważnymi słabościami polskiej demokracji, do których w pierwszej linii zaliczam:

  • Kulturę polityczną,
  • Ordynację wyborczą do parlamentu,
  • Działanie wymiaru sprawiedliwości oraz
  • Funkcję kontrolną mediów.