Wybory do Sejmu 2015 – Raport Misji Oceny Wyborów OBWE/ODIHR

Demokracja w innych krajach, Demokracja w Polsce, powszechność wyborów

W Raporcie Misji Oceny Wyborów OBWE/ODHIR dotyczącym wyborów do Sejmu w 2015 roku możemy przeczytać w rozdziale Rejestracja kandydatów na stronie 9 między innymi:

Prawo do kandydowania do Sejmu i Senatu mają obywatele, którym przysługuje czynne prawo wyborcze i którzy w dniu wyborów mają ukończone odpowiednio 21 lub 30 lat. Obywatele skazani za umyślne przestępstwo ścigane prawnie lub za umyślne przestępstwo podatkowe są pozbawiani prawa do kandydowania w wyborach. Trybunał Stanu, organ wyznaczany przez Sejm, może cofnąć mandat posła lub senatora prowadzącego jakąkolwiek działalność biznesową w kraju.

Kandydaci nie mogą samodzielnie startować w wyborach do Sejmu; muszą dzielić listy z innymi kandydatami. Brak przepisów pozwalających na niezależne kandydowanie jest niezgodny z ust. 7.5 Dokumentu Kopenhaskiego z 1990 r. i już wcześniej został wskazany jako kwestia problematyczna przez OBWE/ODIHR. [19]

[19] Ust. 7.5 stwierdza, że państwa członkowskie OBWE będą przestrzegać „prawa obywateli do ubiegania się, bez dyskryminacji, o urząd polityczny lub publiczny indywidualnie lub jako przedstawiciele partii politycznych lub organizacji”.

Krótka historia narodzin demokracji w Niemczech

Demokracja w innych krajach

Niniejszy artykuł zakreśla krótką historię narodzin demokracji w powojennych Niemczech, przy czym celem nie jest przekaz wiedzy historycznej, lecz prezentacja modelowego procesu konstytuowania systemu demokracji przedstawicielskiej, który w Niemczech po upadku reżimu nazistowskiego musiał być przeprowadzony niejako ‚od zera’.

Szkic przedstawia rezultaty pierwszych czterech wyborów do Bundestagu w latach 1949-1961 z wyszczególnieniem liczby podmiotów politycznych wchodzących do parlamentu, udziału sił marginalnych oraz innych wybranych parametrów procesów wyborczych. 

Porównanie ustroju partii politycznych w Polsce i w Niemczech

Demokracja w innych krajach, Demokracja w Polsce, demokratyczne zasady i wartości

Działalność partii politycznych jest jednym z najistotniejszych czynników wpływających na prawidłowe funkcjonowanie demokracji. W opinii wielu polskich obywateli, w tym mojej, sposób działania polskich partii politycznych jest wielce niezadowalający.

Funkcjonowanie partii i systemów politycznych jest tematem niedostatecznie poruszanym w polskiej debacie publicznej. Opinia publiczna nie posiada podstawowej wiedzy o modelach i zasadach działania partii politycznych, o kryteriach jakościowych pozwalających na ich rzetelną ocenę oraz o roli, prawach i obowiązkach organizacji politycznych w systemach demokratycznych.

W niniejszym artykule przedstawiam szczególny przypadek regulacji prawnych dotyczących ustroju partii politycznych w Niemczech zestawiając go z analogicznymi rozwiązaniami w Polsce.

Klasyfikacja państw demokratycznych w świetle powszechności, równości i wolności wyborów

Demokracja w innych krajach, Obywatel a państwo, powszechność wyborów

Wyznacznikiem systemów demokratycznych jest pełna swoboda uczestnictwa wszystkich obywateli w życiu politycznym własnego kraju oraz w procedurach wyborczych do organów przedstawicielskich państwa. Wybory do organów przedstawicielskich państwa muszą być powszechne, równe, wolne, bezpośrednie, tajne i regularne, a żaden obywatel, czy grupa obywateli nie może być dyskryminowana w prawie do swobodnego kandydowania oraz wolnego wyboru swoich reprezentantów.

Ewentualne ograniczenia tych swobód muszą mieć charakter nadzwyczajny, oczywisty i  obiektywny, i nie mogą naruszać istoty obywatelskich wolności i praw. Przykładem takiego ograniczenia może być wykluczenie z procedur wyborczych osób nieposiadających władz umysłowych i zdolności prawnych lub przestępców prawomocnie skazanych przez sądy. Stosowne zalecenia w tym zakresie zawiera Kodeks Dobrej Praktyki w Sprawach Wyborczych [1] sporządzony przez Komisję Wenecką w imieniu Rady Europy, natomiast zasada powszechności wyborów jest szerzej opisana na tych stronach w dokumencie Zasada powszechności wyborów [2] 

Kilka wybranych porównań wyborów w Polsce i Wielkiej Brytanii

Parę miesięcy przed wyborami do Sejmu odbyło się ogólnokrajowe Referendum m.in. w sprawie JOW, w którym propaganda III RP w sposób bezpardonowy atakowała ideę systemu większościowego zarzucając mu brak reprezentatywności i proporcjonalności. Poniższe uwagi nie mają na celu wznawiania dyskusji na temat systemów wyborczych, lecz wskazują na kilka wybranych parametrów dotyczących tegorocznych wyborów do Sejmu w Polsce oraz ubiegłorocznych wyborów do Izby Gmin w Wielkiej Brytanii.

W Wielkiej Brytanii (klasyczny system JOW) Partia Konserwatywna otrzymała w wyborach 11,334,576 głosów na 46,420,413 uprawnionych do głosowania przy 66% frekwencji wyborczej.
Oznacza to, że zwycięska partia otrzymała:

Demokracja w innych krajach, Demokracja w Polsce

Jak zostać parlamentarzystą Partii Konserwatywnej w Wielkiej Brytanii

Demokracja w innych krajach

idea-zarowka-waskaW związku z debatą publiczną na temat systemów wyborczych warto przyjrzeć się bliżej praktykom i wzorcom postępowania w innych, bardziej dojrzałych demokracjach. Celem tych obserwacji jest uzupełnianie luk w wiedzy obywatelskiej oraz przeciwdziałanie fałszywym stereotypom, które w znaczący sposób obciążają i obniżają poziom prowadzonej debaty publicznej.

Niniejszy artykuł opisuje procedurę rekrutacji kandydatów na parlamentarzystów w brytyjskiej Partii Konserwatywnej w oparciu o informacje zawarte w broszurze „Jak zostać parlamentarzystą z ramienia Partii Konserwatywnej” dostępne w sieci w zasobie Guide To Becoming a Conservative MP [PDF]

Analogiczne procedury są stosowane przez inne brytyjskie partie polityczne, co wskazuje na wykształcenie się unormowanego modelu rekrutacji kadr partyjnych będącego częścią kanonu kultury politycznej wyrosłej w systemie opartym na jednomandatowych okręgach wyborczych.

Kłamstwo i mit: Świat odchodzi od systemu JOW-ów

Demokracja w innych krajach

W polskiej debacie publicznej często powielana jest fałszywa teza mówiąca, że świat odchodzi od „niedemokratycznego” systemu JOW na rzecz sprawiedliwszych i dużo bardziej demokratycznych, zwykle proporcjonalnych ordynacji wyborczych. Jest to teza bezzasadna w świetle faktów i okoliczności przedstawionych poniżej.

Niniejsze opracowanie zawiera:

  1. Przykład „eksperckiej opinii” z polskich mediów, demonstrujący wprowadzanie w błąd polskiej opinii publicznej w rzeczonej kwestii.
  2. Trzy argumenty przeczące tezie, że „świat odchodzi od systemu wyborczego JOW” dotykające zagadnień:
    • Ogromnej przewagi systemu JOW pod względem  jego rozpowszechnienia w świecie demokratycznym.
    • Trwałej pozycji systemu JOW w największych i najsilniejszych demokracjach świata.
    • Niedawnej decyzji brytyjskich obywateli o pozostaniu przy systemie JOW.
  3. Dwie hipotezy próbujące odpowiedzieć na pytanie, „Dlaczego duże i silne państwa stosują system JOW?” nawiązujące do:
    • Związku reprezentatywności demokracji, wielkości państw i systemu JOW
    • Korelacji między siłą państw demokratycznych a stosowanym przez nie systemu JOW
  4. Podsumowanie

Wybory proporcjonalne w Wielkiej Brytanii

Demokracja w innych krajach

Wpis ten służy suchemu przedstawieniu istoty wyborów proporcjonalnych do Parlamentu Europejskiego z zastosowaniem metody D’Hondt’a obowiązującego na terenie Wielkiej Brytanii i Gibraltaru.

Szczególnie godne podkreślenia w rozwiązaniu brytyjskim są: