Wybory do Sejmu 2015 – Raport Misji Oceny Wyborów OBWE/ODIHR

Demokracja w innych krajach, Demokracja w Polsce, powszechność wyborów

W Raporcie Misji Oceny Wyborów OBWE/ODHIR dotyczącym wyborów do Sejmu w 2015 roku możemy przeczytać w rozdziale Rejestracja kandydatów na stronie 9 między innymi:

Prawo do kandydowania do Sejmu i Senatu mają obywatele, którym przysługuje czynne prawo wyborcze i którzy w dniu wyborów mają ukończone odpowiednio 21 lub 30 lat. Obywatele skazani za umyślne przestępstwo ścigane prawnie lub za umyślne przestępstwo podatkowe są pozbawiani prawa do kandydowania w wyborach. Trybunał Stanu, organ wyznaczany przez Sejm, może cofnąć mandat posła lub senatora prowadzącego jakąkolwiek działalność biznesową w kraju.

Kandydaci nie mogą samodzielnie startować w wyborach do Sejmu; muszą dzielić listy z innymi kandydatami. Brak przepisów pozwalających na niezależne kandydowanie jest niezgodny z ust. 7.5 Dokumentu Kopenhaskiego z 1990 r. i już wcześniej został wskazany jako kwestia problematyczna przez OBWE/ODIHR. [19]

[19] Ust. 7.5 stwierdza, że państwa członkowskie OBWE będą przestrzegać „prawa obywateli do ubiegania się, bez dyskryminacji, o urząd polityczny lub publiczny indywidualnie lub jako przedstawiciele partii politycznych lub organizacji”.

Co ciekawe, ten sam dokument, w podsumowującym zestawieniu rekomendacji adresowanych do polskiego ustawodawcy nie zawiera zalecenia usunięcia wady polegającej na wykluczeniu kandydatów niezależnych z procedur wyborczych w wyborach do Sejmu a ogólna ocena przebiegu wyborów w Polsce jest bardzo pozytywna.

Nieco inaczej wygląda ta sama kwestia w analogicznym dokumencie dotyczącym wyborów w Hiszpanii, które odbyły się również w roku 2015. Hiszpania ma bardzo podobny system wyborczy jak Polska, z tą jednak zasadniczą różnicą, że w Hiszpanii nie stosuje się progu wyborczego w skali kraju, co umożliwia przynajmniej społecznościom lokalnym wolny wybór przedstawicieli do hiszpańskiego parlamentu.

W dokumencie OBWE oceniającym wybory w Hiszpanii Spain, Parliamentary Elections, 20 December 2015: Final Report czytamy na stronie 10 między innymi (w wolnym tłumaczeniu):

Prawo nominowania list kandydatów posiadają partie polityczne, koalicje partii politycznych oraz grupy wyborców. Każda lista musi liczyć tylu kandydatów, ile wynosi liczba mandatów w okręgu wyborczym powiększona o liczbę maksymalnie 10 zmienników. Kandydat może być umieszczony tylko na jednej liście. Kandydaci niezależni nie mogą ubiegać się o mandat, co jest niezgodne z zaleceniami OBWE oraz innymi umowami i normami międzynarodowymi. [33]

Prawo powinno być dostosowane w taki sposób, by umożliwić obywatelom indywidualnym udział w wyborach jako kandydaci niezależni zgodnie z zaleceniami OBWE oraz innymi umowami i normami międzynarodowymi.

[33] Ust. 7.5, Dokumentu Kopenhaskiego, OBWE 1990 stwierdza, że państwa członkowskie OBWE będą przestrzegać „prawa obywateli do ubiegania się, bez dyskryminacji, o urząd polityczny lub publiczny indywidualnie lub jako przedstawiciele partii politycznych lub organizacji”. Ust. 15, Komentarza Nr. 25 do Artykułu 25 ICCPR stwierdza, że „Osoby posiadające uprawnienia wyborcze nie mogą być wykluczane poprzez nieuzasadnione lub dyskryminujące uwarunkowania, takie jak wykształcenie, miejsce zamieszkania, pochodzenie lub deklarowana przynależność polityczna.

Dodajmy, że zalecenie zaznaczone w powyższym cytacie kursywą jest również wymienione w liście rekomendacji skierowanych do hiszpańskiego prawodawcy w podsumowaniu dokumentu na stronie 21.

Wydaje się nieco dziwnym fakt, że organizacja międzynarodowa OBWE stwierdzając w dwóch podobnych przypadkach w podobnym czasie identyczne uchybienie prawne polegające na wykluczeniu obywateli indywidualnych z procedur wyborczych w jednym przypadku przechodzi nad tym do porządku dziennego, a w drugim wydaje wyraźne zalecenie usunięcia tego odstępstwa od norm i umów międzynarodowych.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s